خبرگزاری مهر- گروه استانها؛ وقف سرمایهای عظیم و ماندگار است که بخش قابل توجهی از مشکلات و تنگناهای جامعه را در ساحتهای فرهنگی، اجتماعی، خدماتی و تولیدی و نیازهای مادی و معنوی بدنه اجتماع تقلیل میدهد یا رفع میکند و میتواند نقشی تعیین کننده در پیشرفت جامعه ایفا کند.
وجود هزاران موقوفه و نیز برکت وجود امامزادگان عظیمالشأن در جایجای کشور که ملجأ معنوی قلوب مردم دیندار است، ناخودآگاه نقش این مجموعهها در عرصه اقتصاد و تقویت بیش از پیش این نقش را اجتنابناپذیر میکند حال آنکه تاثیر موقوفات پرشمار در ایران در رشد و توسعه اقتصاد، کاهش نابرابریهای اقتصادی و بهرهگیری از این ظرفیت در شرایط دشوار اقتصادی چندان ملموس نبوده است.
وقف به عنوانی نهادی مردمنهاد مبتنی بر نگاه نیکوکارانه و خیرخواهانه مومنان، این ظرفیت را دارد که با ارائه و توسعه الگوهای اقتصادی اسلامی و سوق یافتن به سمت کار و تولید داخلی و اقتصاد مقاومتی که از منویات رهبران انقلاب اسلامی است، آثار و برکات بسیاری برای جامعه ایجاد کند.
به نظر میرسد در سالهای اخیر نگاه اقتصادی و درآمدزایی از محل موقوفات به طور جدی در دستور کار سازمان اوقاف و امور خیریه قرار گرفته و آثار ملموس آن بتدریج در حال هویدا شدن است. در استان چهارمحال و بختیاری، درآمدزایی از محل موقوفات از ۲.۵ میلیارد تومان در سال ۹۷ به ۳۴ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۴ رسیده و افزایش ۷۳ درصدی درآمدها در شش ماهه نخست ۱۴۰۵ نیز تأییدی بر این رویکرد اوقاف است.
فرصتهای درآمدزایی موقوفات و بقاع متبرکه استان مطالعه شده است
حجتالاسلام والمسلمین حسن امیری، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان چهارمحال و بختیاری در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اینکه پیشبرد کارهای فرهنگی و خدمات اجتماعی مستلزم اعتبارات است، اظهار کرد: از آنجا که اوقاف و امور خیریه اعتبارات دولتی دریافت نمیکند، باید بتواند هم درآمدزایی داشته باشد و هم درآمد حاصله را به درستی هزینه کند.
امیری با ذکر اینکه این نهاد ضرورتاً رویکرد درآمدزایی را دنبال میکند تا بتواند خدمات بهتری را ارائه دهد، ادامه داد: در این راستا رویکرد جراحی اقتصادی و ایجاد رقابت اقتصادی در حوزه موقوفات استان دنبال میشود تا بتوان با درآمدزا کردن موقوفات، به توسعه استان کمک و خدمات بیشتری به مردم ارائه کرد.
وی در خصوص جزئیات کارهای اقتصادی در حوزه موقوفات و امامزادگان استان با تأکید بر اینکه فرصتهای درآمدزایی همه امامزادگان و بقاع متبرکه استان مطالعه شده است، توضیح داد: در امامزادگان و بقاع متبرکه و موقوفات استان با توجه به موقعیت جغرافیایی و اقلیمی منطقه، ظرفیت ایجاد نیروگاه خورشیدی، احداث زائرسرا یا ایجاد اراضی کشاورزی و باغات و سایر فعالیتهای اقتصادی درآمدزا وجود دارد که با جدیت پیگیری میشود.
تولید سالانه ۱۰۰ تن ماهی سفید
امیری تصریح کرد: یکی از حوزههایی که استان ورود داشت حوزه شیلات است که میزان تولید ماهی سفید به حدود ۱۰۰ تن در سال رسیده است. البته در حال حاضر این درآمد صرف تسویه حساب قسطهای وام میشود چرا که برای احداث این مجموعه و خرید بچه ماهی به نام موقوفه وام دریافت شده است.
امیری تصریح کرد: خوشبختانه با تثبیت وضعیت این واحد تولیدی و تسویه حساب بدهیها، سرمایه در گردش آن افزایش خواهد یافت و درآمد آن وارد بدنه اجتماعی منطقه میشود.
وی آزادسازی قریب به ۱۵۰ هکتار از اراضی و باغات متصرفه و ورود درآمد آنها به چرخه درآمدهای موقوفات را از دیگر اقدامات دانست و گفت: در برخی موارد، حق نسق را پرداخت و ملک را آزاد کردیم که به موقوفات بازگشت. همین وضعیت را درباره برخی املاک تجاری و مغازهها نیز که در دست متصرفان بود، شاهد بودیم.
ایجاد باغات جدید و احیای باغات و مزارع موقوفه
مدیرکل اوقاف استان کاشت باغات جدید و احیا و رساندن به ثمردهی باغات موقوفه را نیز از دیگر رویکردهای این نهاد در حوزه درآمدزایی دانست و تصریح کرد: باغاتی در منطقه سامان ایجاد شده است که بتدریج شاهد ثمردهی و رسیدن به درآمدزایی هستیم. خوشبختانه وقفهایی هم در حوزه باغات انجام گرفت که از جمله سال گذشته یک باغ پرثمر بادام به مساحت یک جریب توسط خیر نیکاندیش وقف شد.
امیری اصلاح آبیاری و افزایش ذخیره آب زمینهای کشاورزی موقوفه را از دیگر اقدامات خواند و گفت: تلاش این بوده است که با خرید تجهیزات کشاورزی، تجهیز باغات و مزارع به آبیاری نوین و کارهایی از این دست، بهرهوری باغات و زمینهای کشاورزی موقوفه حتیالامکان افزایش یابد که خوشبختانه اتفاقات خوبی را شاهدیم.
وی ورود اوقاف به حوزه دانشبنیان را نیز مورد تأکید قرار داد و گفت: کارخانه تولید مایع شوینده بر پایه نانو در شهرکرد به بهرهبرداری رسیده و محصولات آن وارد بازار شده است که به محض انجام سیر قانونی، تبلیغات برای آن را هم شروع میکنیم.
احداث بزرگترین نیروگاه خورشیدی بقاع متبرکه کشور در بروجن
امیری با اشاره به اینکه چهارمحال و بختیاری موفق شد در عرض یک سال بزرگترین نیروگاه خورشیدی بقاع متبرکه کشور را با سرمایه ۸۰۰ میلیارد ریال احداث و بهره برداری کند، بیان کرد: نیروگاه ۲.۵ مگاواتی امامزاده حمزهعلی بروجن در چهار هکتار اکنون وارد مدار تولید شده و برق بالغ بر ۲ هزار خانوار منطقه را تامین میکند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان ادامه داد: با توجه به مشکل امروز کشور در حوزه ناترازی انرژی، انجام این دست پروژهها میتواند در توسعه استان قدم بزرگی باشد. کلنگ نیروگاه خورشیدی امامزاده حمزهعلی با ۸۰ میلیارد تومان بر زمین زده شد که ارزش این پروژه امروز به بالغ بر ۲۰۰ میلیارد رسیده است.
امیری تأکید کرد: مقدمات کلنگزنی و آغاز پروژه نیروگاه خورشیدی ۱۰ مگاواتی شیخ رجب واقع در منطقهای مابین دستگرد امامزاده و فرخشهر نیز در دست انجام است.
امیری با تأکید بر اینکه در سال ۹۷ کل درآمد موقوفات و امامزادگان و بقاع متبرکه استان چهارمحال و بختیاری حدود ۲.۵ میلیارد تومان بود، افزود: سال گذشته این رقم به ۳۴ میلیارد تومان رسید که افزایش ۱۰ درصدی را نسبت به سال ۱۴۰۳ نشان میداد.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه چهارمحال و بختیاری با تأکید بر رویکرد اوقاف مبنی بر سنددار کردن موقوفات استان با اولویت موقوفات منفعتی، بیان کرد: ۸۰ درصد موقوفات استان سنددار شده و طی همکاری نزدیک با اداره ثبت اسناد و املاک مصمم هستیم که سازوکار ۲۰ درصد باقیمانده نیز پیگیری و ۱۰۰ درصد موقوفات استان سنددار شود تا تعرضی به این مجموعهها صورت نگیرد.
امیری با یادآوری اینکه از مجموع ۱۸۰۰ موقوفه استان، ۱۹۶ موقوفه غیرمتصرفهاند یعنی در اختیار اوقاف نیست و متولی خاص دارند، گفت: از این تعداد، ۱۵ موقوفه انتفاعی و ۱۸۱ موقوفه منفعتیاند. از مجموع سه هزار و ۶۴۶ رقبه در اختیار اوقاف، یکهزار و ۵۶۳ رقبه انتفاعی (مانند مسجد و حسینیه و ...) و ۲ هزار و ۷۳ رقبه نیز منفعتی درآمددار است.
تجهیز موقوفههای حوزه درمانی و پزشکی برای درآمدزایی
مدیرکل اوقاف و امور خیریه چهارمحال و بختیاری بیان کرد: احداث ۲۰ واحد مسکونی تجاری در شهرکرد وابسته به موقوفات مسجد جامع، تجهیز و ارتقای خدمترسانی موقوفههای حوزه پزشکی و درمانی از دیگر اقدامات است. افتتاح مجموعه مجهز و مدرن رادیولوژی اطلس در چهارراه فصیحی شهرکرد یکی از این اقدامات است که هم درآمد موقوفه را ۲۰ برابر کرده و هم اشتغال ۵۰ نفر از جوانان را در پی داشته است.
امیری تأکید کرد: اوقاف در رویکردش ناظر بر کارهای اقتصادی اولاّ به دنبال درآمدزایی از محل موقوفات است دوم آنکه اشتغال جوانان منطقه را دنبال میکند و در وهله سوم به دنبال توسعه منطقه از محل موقوفه است.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه چهارمحال و بختیاری با تأکید بر ضرورت جهتدهی نیات واقفان برای ثبت وقفهای گرهگشا از کار مردم، افزود: تمام تلاش ما این است که طی رایزنی و گفتگو با واقفان جدید، نیتها بر اساس نیازهای استان جهتدهی شود و ضمن درآمدزا بودن، گرهی از جامعه باز کند.
امیری با تأکید بر اینکه درآمدزا شدن موقوفات استان رویکردی است که با جدیت دنبال میشود، گفت: موقوفه باید خدمات اجتماعی ارائه دهد و باری از دوش جامعه بردارد. ما در تبلیغ و ترویج فرهنگ وقف با کمبود شدید منابع مالی و نیروی انسانی مواجهیم.
وی با تصریح اینکه هیچ ردیفی برای ترویج فرهنگ وقف تعریف نشده و دولت هم نمیتواند کمکی در این زمینه کند، گفت: باید در عمل با درآمدزا کردن موقوفات و تزریق عواید آن به بدنه اجتماع و خدمت به جامعه خاصه اقشار بیبضاعت و آسیبپذیر، بتوانیم آثار و برکات این سنت حسنه را برای مردم روشنگری کنیم.
نظر شما